Giải pháp phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng

Hoạt động du lịch hiện nay có ảnh hưởng không tốt đến hệ sinh thái VQG Núi Chúa do nhận thức của cộng đồng và khách du lịch về DLST và bảo tồn ĐDSH còn hạn chế. Do vậy, việc nâng cao nhận thức là một việc làm cần thiết nhằm hướng tới sự cân bằng giữa phát triển du lịch, bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển kinh tế – xã hội. Để đạt được sự cân bằng thì vai trò của cộng đồng địa phương có ý nghĩa quan trọng bởi nếu cộng đồng địa phương không đảm bảo được mức sống thông qua các hoạt động mưu sinh thường ngày thì việc họ vào VQG khai thác các loại tài nguyên rừng, biển là điều không thể tránh khỏi.

Khi đưa ra một quyết định có ảnh hưởng tới cộng đồng, lối sống, văn hóa và tương lại của cộng đồng, cần phải thảo luận và thống nhất với ý kiến với người dân tại VQG Núi Chúa. Cũng nên thảo luận với cộng đồng về những vấn đề khác vì cộng đồng có thể đưa ra những đề xuất rất hữu ích do họ có sự hiểu biết sâu sắc về khu vực và có thể báo trước về những vấn đề tồn tại mà người thực hiện không biết.

Tại VQG Núi Chúa có thể áp dụng mô hình du lịch sinh thái biển kết hợp bảo tồn san hô có sự tham gia của cộng đồng. Sau khi hội thảo lấy ý kiến về thực hiện mô hình này thì người dân địa phương rất nhiệt tình hưởng ứng. Nhưng để thực hiện tốt mô hình này chúng ta cần phải thực hiện tốt những điều kiện sau:

Thông tin và đào tạo đào tạo: Các cơ quan quản lý các công ty du lịch nên trao đổi thông tin với cộng đồng. Nên nhớ rằng trao đổi thông tin là một cơ chế trao quyền trong đó cộng đồng sẽ có cảm giác rất tích cực vì được coi trọng. Về đào tạo, có thể tổ chức các khóa đào tạo giúp thay đổi những hành động được coi là tiêu cực do bảo tồn thiên nhiên trong nông nghiệp, chăn nuôi gia súc và đánh bắt thủy sản, cũng như cải thiện các dịch vụ công cộng, y tế, giáo dục và nước sạch.

Cộng đồng thường không có kinh nghiệm đón tiếp khách du lịch. Do vậy họ cần được đào tạo những kỹ năng tiếp khách, ví dụ như một hướng dẫn viên, thiết lập quan hệ tốt đẹp với du khách. Tóm lại, cần tạo ra nền văn hóa dịch vụ trong đó du khách được đối xử tốt.

Đào tạo không thể tạo ra mọi nghề nghiệp mà cộng đồng đang thực hiện. Cũng cần phải xây dựng năng lực cho cán bộ VQG ở mọi cấp, trong đó đào tạo cả về lĩnh vực quản lý. Vấn đề không chỉ tạo công ăn việc làm cho cộng đồng mà cộng đồng sẽ giữ vai trò chủ đạo trong tương lai.

Tiếp xúc với du khách – quyết định của cộng đồng: Cộng đồng có quyền quyết định tiếp xúc với du khách theo hình thức nào và mức độ nào (The Nature Conservancy, 1995). Người dân địa phương phải được giải thích về những quyền lợi họ có thể có từ DLST để họ ý thức được điều đó. Không cung cấp những thông tin mơ hồ, những thông tin được cung cấp đều phải được khẳng định nhằm tránh sự hiểu lầm trong tương lai. Nếu bị hiểu nhầm, các bên cần đàm phán để đạt được sự thống nhất ý kiến.

        Tuyển nhân viên người địa phương: Việc tuyển nhân viên địa phương là một trong những yếu tố quan trọng của DLST. Nếu chúng ta tuyển nhân viên là người địa phương hay thuê các dịch vụ của họ trong các hoạt động DLST thì ta đã đóng góp vào làm giàu cho khu vực. Một mặt, chúng ta đóng góp về mặt kinh tế, mặt khác người dân thấy được rằng truyền thống và văn hóa của họ đựơc coi trọng và lòng tự hào dân tộc của họ tăng lên. Chính quyền địa phương phải quản lý việc này để đảm bảo việc thanh toán tiền cho các dịch vụ là thỏa đáng.

Nếu mô hình du lịch sinh thái biển kết hợp bảo tồn san hô có sự tham gia của cộng đồng thực hiện thành công thì chúng ta có thể mở rộng cho các đề tài khác như về rùa biển.